07-01-09

Procedure Hate - Belgische Justitie: recht zonder rechtvaardigheid?

Procedureslagen. Als jurist, geen advocaat, ben ik absoluut tegen onvoorwaardelijke nietigheid van de procedure als er een fout gebeurt, met name de vrijspraak of vervallend verklaring van de vervolging, in alle soorten procedures. Ik ben van mening dat er nog steeds iets bestaat als "recht spreken" in de zin van maatschappelijke verantwoording afleggen. Een belangenafweging dient zaak per zaak te worden gemaakt of de procedurefout opweegt tegen de maatschappelijke relevantie om een straf uit te spreken. Die straf kan mijn inziens ook verminderd worden in verhouding met de ernst van de eventuele schending van de rechten (van de verdediging) van een partij in de procedure. Ik ben het niet eens met de stelling dat iedere procedurefout sowieso rechten schendt.

Belangenafweging, iets wat ik constant doe in bepaalde van mijn taken waar ik discretionaire bevoegdheid heb, en waar je veelal met maatschappelijke issues wordt geconfronteerd die niet louter droge regeltjes en instructies zijn.

Paul Quirynen verwoordt het vandaag in de standaard heel goed.Hij citeert Hans Rieder, de techneut die zonder gevoel zijn werk doet (wie heeft dat ooit ook ergens voor een internationale rechtbank verklaard na WO II?) aldus het citaat:
verwoord door confrater Hans Rieder (DS 8 juni 2002): 'Het kwaad fascineert me niet. Ik ben een echte technicus. Ik heb geen gevoel bij mijn werk. Ik beschouw mijn optreden in de rechtszaal als het ingrijpen van een chirurg tijdens een operatie. Wie daar ligt en hoe dat zo gekomen is, en wat die patiënt of zijn familie daarover denkt, laat mij ijskoud. Interesseert me niet. Dat is werk voor andere mensen. Iedereen moet bij zijn vak blijven. Ik blijf bij mijn wetboek.'

Quirynen verwoordt het deels als volgt:
Als advocaat moet ik iedere dag belangwekkende keuzes maken bij het spreken met mensen en het behandelen van dossiers. Is het mijn aanvoelen als mens dan wel als jurist dat mij moet bezielen en inspireren. Mijn overtuiging is dat ook elke advocaat een vorm van maatschappelijke verantwoordelijkheid blijft behouden.
De opdracht van ieder advocaat wordt omschreven in artikel 444 van het gerechtelijk wetboek: 'Ter verdediging van het recht en de waarheid…' Proceduregevechten maken de facto volledig abstractie van 'recht en waarheid' omdat ze enkel gefocust zijn op de vraag of iedere 'regel' correct is nageleefd zoals wettelijk bepaald. Zoals mijn computerprogramma screent naar fouten binnen het systeem, worden gerechtelijke procedures uitgevlooid tot de laatste punten en komma's.
Men eist de perfectie als norm van iedere actor van justitie en van ieder mens en/of orgaan dat plichtsbewust zijn taak heeft willen vervullen binnen het kader van justitie. Men vergeet daarbij dat uiteindelijk recht spreken een taak is van 'mensen' en dat oordelen over vaak tragische situaties niet éénduidig is. De mogelijkheid dat mensen zich te goeder trouw vergissen wordt niemand meer gegund. Wie intellectueel eerlijk is, doch een verkeerde inschatting maakt, wordt genadeloos afgestraft.
Gewone mensen verstaan niet dat een beoordelingsfout kan leiden tot de vrijlating van misdadigers. Er is een fundamentele discrepantie tussen oorzaak en gevolg. Met deze procedureoorlogen verliest de samenleving andermaal vertrouwen in de justitie, omdat het toch moeilijk te aanvaarden is dat mensenhandelaars en andere topcriminelen 'zomaar' in vrijheid worden gesteld. Dit gebeuren is fundamenteel onrechtvaardig en ook onwaar. Een samenleving mag verlangen dat zware criminelen niet zomaar ontsnappen aan hun straf. Ook moet nagedacht worden over het onevenwicht tussen de aard van sommige vergissingen - vaak onbewust en ook te goeder trouw gebeurd - en de verstrekkende en soms onrechtvaardige gevolgen.
Uiteraard pleit ik niet tegen het legaliteitsprincipe doch wil ik alleen mijn zorg verwoorden dat justitie alleen werkbaar blijft vanuit het besef dat fouten kunnen gebeuren, maar dat we ook in die omstandigheden gerechtigheid en rechtvaardigheid dienen na te streven. Een juridisch systeem om een samenleving leefbaar te houden voor medemensen is slechts gemaakt op mensenmaat en juist daarom niet perfect. Als er dan toch een procedurefout gebeurt kan dan beter in verhouding gesanctioneerd worden dan met de onmiddellijke vrijlating van zware criminelen.

Leve een menswaardige menselijke justitie!

En wat voor disproportionele vuile oorlog voert Israel daar in Gaza? Maar zij zijn de goeien dus mogen zij straffeloos daden begaan die nogal wat weg hebben van oorlogsmisdaden?

12:23 Gepost door Jeronimo in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Email dit | Tags: justitie, rechtbank, vrijspraak, procedurefouten | |  Facebook